Kikyo Residence’s: khu vườn khô với rùa, hạc và biển sỏi

Vườn khô Kikyo Residence’s gợi được cả một đại dương mà không cần một giọt nước. Kikyo Residence’s là một khu vườn như vậy. Đá xếp thành hình rùa, bên cạnh là đôi hạc. Dưới chân là biển sỏi và một lối đi uốn lượn như sóng. Bài viết đi qua từng lớp sắp đặt trong vườn và ý nghĩa đứng sau mỗi chi tiết.

Vườn khô Kikyo Residence's, TP.HCM, với đá, sỏi và lối đi uốn lượn — Kikyo Residence’s, TP.HCM, hoàn thành năm 2018.

Kikyo Residence’s: một khu vườn khô giữa TP.HCM

Kikyo Residence’s là công trình vườn khô J Garden hoàn thành năm 2018 tại TP.HCM. Thay vì hồ nước, khu vườn dùng đá và sỏi. Đá và sỏi kể một câu chuyện về biển, đảo và sự trở về.

Lối làm vườn này bắt nguồn từ karesansui, vườn khô truyền thống của Nhật Bản. Trong karesansui, cát hoặc sỏi được cào để gợi mặt nước. Đá được đặt như những hòn đảo hay ngọn núi. Ryōan-ji ở Kyoto là ví dụ quen thuộc nhất. Mười lăm hòn đá chia thành năm nhóm, đặt trên nền sỏi trắng. Người xem không thấy nước, nhưng cảm nhận được nước.

Kikyo Residence’s giữ tinh thần đó và chọn cho mình một hình tượng riêng: rùa và hạc. Để hiểu thêm về nguồn gốc vườn khô, hãy đọc bài karesansui là gì trên trang J Garden.

Rùa đá và đôi hạc: ý nghĩa sắp đặt

Rùa đá: vững chãi và trường tồn

Trong vườn, một nhóm đá được xếp vững chãi tựa hình con rùa. Trong văn hóa Á Đông, rùa tượng trưng cho may mắn, trường thọ và sự trường tồn. Một nhóm đá rùa thường được đặt thấp, chắc và nặng về thị giác. Người nhìn cảm thấy nó đã nằm ở đó rất lâu, và sẽ còn ở đó rất lâu nữa.

Nhóm đá xếp hình rùa phủ rêu tại Kikyo Residence's — Nhóm đá xếp hình rùa.

Đôi hạc: một con dang cánh, một con đứng

Trên lưng rùa là một con hạc đang dang cánh bay, bên cạnh là một con hạc đứng. Hạc biểu trưng cho sự hòa hợp và hạnh phúc. Hai tư thế đặt cạnh nhau tạo nên một nhịp điệu. Một bên là chuyển động, một bên là tĩnh lặng.

Vì sao rùa và hạc thường đi cùng nhau trong vườn Nhật Bản

Rùa và hạc là cặp hình tượng quen thuộc của vườn Nhật. Câu chuyện bắt nguồn từ truyền thuyết Trung Hoa về các đảo tiên, sang Nhật gọi là Hōrai. Các hòn đảo nằm trên lưng một con rùa. Trên đảo có hạc sinh sống. Vườn Nhật mượn câu chuyện ấy để tạo đảo rùa (kamejima) và đảo hạc (tsurujima). Hai đảo thường được đặt thành cặp. Cả hai cùng mang ý nghĩa trường thọ.

Ở vườn chùa Sanbō-in (Kyoto), đảo rùa tượng trưng cho sự tĩnh tại. Đảo hạc thể hiện chuyển động. Vườn khô Kikyo Residence’s dùng lại sự đối đáp này. Rùa và hạc được đặt gần nhau trong một cụm. Nhờ vậy, người xem có thể đọc cả câu chuyện chỉ trong một ánh nhìn.

Cụm đá và cây tạo dáng kiểu Nhật — Cụm đá và cây trong vườn khô Kikyo Residence’s.

Sỏi, lối đi và ngọn hải đăng trong vườn khô Kikyo Residence’s

Biển sỏi trong vườn khô gợi đại dương

Dưới chân hạc là những mảng sỏi gợi hình đại dương rộng lớn. Trong vườn khô, sỏi không phải lớp phủ cho kín đất. Sỏi là “mặt nước”. Màu sỏi, cỡ hạt và vân cào quyết định người xem thấy một mặt biển lặng hay đang có sóng. Khoảng sỏi để trống cũng có vai trò riêng. Chính khoảng trống làm nhóm rùa và hạc nổi lên như một hòn đảo.

Biển sỏi và lối đi uốn lượn như sóng — Mảng sỏi gợi hình đại dương quanh nhóm đá.

Lối đi như những con sóng

Con đường trong vườn uốn lượn giống những con sóng nối tiếp nhau. Hình ảnh ấy gợi vòng tay ông bà, cha mẹ luôn chờ đón con cháu trở về. Một lối đi cong thường khiến bước chân chậm lại. Người đi không thấy hết khu vườn ngay từ đầu mà khám phá dần từng góc.

Ngọn hải đăng phía ngoài khu vườn

Phía ngoài khu vườn là một ngọn hải đăng tỏa ánh sáng ấm áp, xua tan bóng đêm. Ngọn hải đăng mang ý nghĩa hạnh phúc và che chở. Biển sỏi là đại dương, rùa và hạc là hòn đảo. Ngọn hải đăng là điểm dẫn đường đưa người đi xa trở về nhà. Câu chuyện của khu vườn khép lại trọn vẹn ở chi tiết này.

Ngọn hải đăng bằng đá phía ngoài công trình — Ngọn hải đăng phía ngoài khu vườn.

Điều Kikyo Residence’s gợi ý cho người muốn làm vườn khô

Từ cách sắp đặt của Kikyo Residence’s, gia chủ có thể rút ra vài gợi ý:

Bắt đầu từ một câu chuyện. Kikyo Residence’s có một mạch kể rõ ràng: biển, đảo, sự trở về. Mỗi chi tiết đều phục vụ mạch kể đó, nên khu vườn không bị rời rạc.
Đá là bộ khung. Nhóm đá chính cần được chọn và đặt trước, vì cả bố cục xoay quanh nó.
Sỏi cần khoảng thở. Khoảng sỏi trống không phải chỗ bị bỏ quên. Khoảng trống giúp người xem tập trung vào điểm nhấn.
Lối đi quyết định nhịp ngắm. Đường cong làm người đi chậm lại và nhìn khu vườn theo từng lớp.
Nghĩ cả về ánh sáng. Ngọn hải đăng ở Kikyo Residence’s cho thấy ánh sáng ấm cũng là một phần của câu chuyện. Đèn không chỉ để chiếu cho đủ sáng.
Chọn vật liệu theo khí hậu nơi ở. TP.HCM nắng gắt và mưa lớn theo mùa. Màu sỏi, cỡ hạt và cách thoát nước cần được tính từ đầu. Nhờ vậy, mặt “biển” vẫn gọn gàng sau mỗi trận mưa.

Những điều trên là gợi ý rút ra từ công trình, không phải công thức cố định. Mỗi khu đất, mỗi gia đình sẽ cần một câu chuyện riêng. Một khu vườn khô có ý nghĩa nhất khi kể câu chuyện của chính gia đình mình.

Kết luận: vườn khô Kikyo Residence’s

Vườn khô Kikyo Residence’s cho thấy đá và sỏi gợi được đại dương, hòn đảo và ngọn hải đăng. Rùa đá mang ý nghĩa trường tồn. Đôi hạc gợi sự hòa hợp. Lối đi như sóng gợi vòng tay chờ đón, còn ngọn hải đăng giữ hơi ấm của mái nhà. Xem thêm hình ảnh tại trang Kikyo Residence’s. Các công trình sân vườn khác của J Garden cũng có trên website.

Nguồn tham khảo: Britannica, kare sansui; JAANUS (Columbia University), karesansui; JAANUS (Columbia University), Hōraisan; Thành phố Kyoto, Historic Monuments of Ancient Kyoto; Bowdoin College, The Japanese Garden: Glossary; Chùa Daigo-ji, Sanboin and the garden; MLIT Nhật Bản, Kameshima and Tsurushima.

📞 Hotline: 0932.116.979 – 0909.860.586
📍 Showroom: 307C Lê Văn Lương, Phường Tân Hưng, TP.HCM

👉 Liên hệ J Garden để được tư vấn